Valkuilen

(Bron: Niet morgen maar nu, W. Dyer)

De begeleiding vanuit HSK heeft me de aanzet gegeven om de strategie te bepalen voor het herstel proces. Naast het beschrijven van de diverse trainingen en strategieën over stresshantering en stresspreventie, is het nodig om je bewust te zijn van de diverse persoonlijke problemen die bijdragen tot de situatie waarin je terecht kunt komen.

Inleiding
De grootste persoonlijke valkuil, in het begin van het herstelproces, was dat ik dacht dat ik de problemen binnen 6 tot 10 weken op zou kunnen lossen en dat ik weer zou kunnen gaan werken. In die periode werd ik er kwaad om als anderen zeiden dat het langer dan 10 weken zou kunnen gaan duren. Dat geduld had ik natuurlijk niet, totdat je het zelf ervaart en merkt dat het tijd kost om de problemen die je hebt op een dusdanige manier in beeld te krijgen dat je kunt gaan denken aan mogelijke oplossingen. Zelfs al weet je wat je problemen en wat de dieper liggende oorzaken zijn, dan nog kost het veel tijd om dat op een goede manier op te lossen. Verstandelijk lukt dat in ieder geval niet omdat het vanuit je gevoel moet komen. Meestal vergeet je dat dergelijke problemen jaren, soms een mensenleven lang, zich hebben kunnen ontwikkelen. Je moet je realiseren dat het daarom dus veel tijd vraagt. Het gemakkelijkste is om dat feit te accepteren, waardoor je ontspannen kunt zijn en je de beschikbare energie positief kunt inzetten om daadwerkelijk aan de oplossing te werken.
Het besef dat je maatschappelijke positie niet het belangrijkste in je leven is, maar hoe jezelf in het leven staat en wat je verwachtingen zijn, is een belangrijke eye-opener.
De uitdrukking ‘je werkt om te leven en je leeft niet om te werken’ is een open deur. Niemand heeft op zijn sterfbed gezegd: ‘ik wilde dat ik nog harder gewerkt had’.


Valkuilen
De meest voorkomende problemen en valkuilen zitten in je innerlijk zoals perfectionisme en faalangst. Dit zijn zaken waar je goed over na moet denken en waar je antwoorden op moet vinden. In mijn geval werd het bijna geheel veroorzaakt door een verkeerd beeld van mijzelf, waardoor ik aan mijzelf te hoge eisen stelde.

Hieronder volgen de meest voorkomende valkuilen.

Immobiliteit
Negatieve gevoelens leiden tot immobiliteit; een toestand waarin je niet (goed) functioneert op het niveau waarop je dat graag zou willen en dat goed voor je is. Erken dat je wilt en kunt groeien, voorkom immobiliteit.

Eigenwaarde
Eigenwaarde is van jezelf en niet van iemand anders. Bepaal het daarom zelf en laat je niet onzeker maken door ideeën van een ander.

Wees jezelf
Waarde over jezelf staat los van je gevoelens en gedachten. Accepteer jezelf zoals je bent. Naar je eigen maatstaf, houden van jezelf en meningen (positief) van anderen accepteren en aannemen. Negatieve meningen je niet aantrekken, het is een maatstaf van een ander. Uitsluitend aannemen als waarheid van wat anderen van je vinden. In principe is dat niet belangrijk. Het gaat er om wat je van jezelf vindt en dat je daar gelukkig mee bent. Overweeg de waarheid van een ander en beoordeel zelf of je er wat mee wilt doen.

Klagen
Niet klagen over zaken die je toch niet kunt veranderen. Dit is aanvaarding en betekent geluk. Klagen is een toevlucht tot gebrek aan zelfvertrouwen. Stel jezelf de vraag; kan ik mezelf helpen? waarom vertel ik dit allemaal?

Waardering
Waardering moet een verlangen zijn, geen behoefte. Je loopt de kans door waardering te krijgen niet jezelf te zijn. Je gaat meningen veranderen om een ander te behagen.
Waardering moet je niet najagen, bij een positieve instelling komt het vanzelf. Waardering is hoofdzakelijk iets van jezelf, als het van een ander komt is dat een mening van een ander en niet altijd relevant.

Mening
Vertrouw op je eigen mening, je hebt er in principe niemand voor nodig.

Afkeuring
Je moet er vanuit gaan dat zeker 50% van de mensen dingen afkeuren die je denkt, voelt etc. Wanneer je dat verwacht kan het niet tegenvallen.

Schuldgevoel
Schuldgevoel(verleden) en getob(toekomst) maken je immobiel. Het zijn niet de gevoelens die mensen gelukkig maken. Het is de wroeging over iets dat gisteren is gebeurd en de vrees voor wat er morgen gaat gebeuren. Hierdoor laat je het heden glippen. Het heden is leven en geluk.
Schuldgevoelens zullen niets aan het verleden veranderen, daarom is het een nutteloze bezigheid. Leer van je verleden om bepaalde zaken te vermijden of anders te doen.
Schuldgevoel bestaat uit 2 categorieën: restantschuld (kindertijd) en zelfopgelegde schuld (volwassenheid). Maak geen misbruik door schuldgevoelens op te wekken (b.v. slechte rug, van ik doe het zelf wel etc.). Dit neigt naar het manipuleren van mensen c.q. gedrag.
Schuldgevoel is zelfvernietigend en verhindert je om aan je zelf te werken. Je schuift de verantwoordelijkheid hierdoor af. Je wekt hiermee ook medelijden op, dat te koste gaat van zelfrespect en eigen liefde.

Tobben
Tobben veranderd niets aan de toekomst. Het levert immobiliteit op in het heden. Zorgen voor iets dat in de toekomst ligt en als die activiteit (bijstelling) leidt tot een meer effectieve toekomst is goed en heeft dus niets te maken met tobben. Tobben levert niets op, je kunt de toekomst daar toch niet door verbeteren. Met tobben verbruik je de actuele momenten om zinvolle dingen te doen. Het vermijdt actieve zaken en risico's en veroorzaakt immobiliteit; het helpt om verandering te vermijden.
Gebruik je actuele momenten om te leven en je niet te obsederen over de toekomst. Als je tobt moet je, je bedenken waarom je dingen vermijdt. Je kunt met tobben toch niets veranderen, geniet daarom door actief te zijn. Stel eventueel per dag 10 minuten tob-tijd in, na verloop van tijd zul je het zelfs verleren. Heeft getob iets positiefs opgeleverd? Nee, wat kan mij dan overkomen als ik niet tob. Wees vastberaden, dat is het meest effectieve wapen om getob te elimineren.

Zekerheid
Ontdek het onbekende en kies niet altijd voor zekerheid. Neem risico's door het onbekende te ontdekken want hierdoor groei je. Doe dingen waar je zin in hebt zonder daarbij altijd een reden te bedenken. Wees spontaan en doe leuke (on) verantwoordelijke dingen in plaatst van starheid. Wees openhartig en ben ergens openlijk niet mee eens. Ook als je iets gedaan hebt dat niet leuk is heb je het toch geprobeerd en ervan genoten. Zekerheid betekent, weet wat er gebeurt, geen enthousiasme, geen risico's, geen uitdaging en dus geen groei. Zekerheid is een mythe(extern).

Interne zekerheid
Interne zekerheid is het vertrouwen dat je alles aan kunt. Materiële zaken, werk etc. zijn een overbodig toevoegsel in je leven. Je kunt ook leven zonder je externe zekerheid.

Falen
Falen bestaat niet, het is een mening van iemand anders hoe een bepaalde taak vervult zou moeten worden. Falen kan wel op een bepaald iets volgens je eigen maatstaf, echter niet gelijk stellen met je eigenwaarde. Het betekent uitsluitend falen van een bepaalde activiteit. Doe niet alles naar je beste vermogen maar soms ook gewoon middelmatig.
Falen kan leerzaam zijn en prikkelend om te werken en te experimenteren. De grootste mislukking is succes, omdat je er niets van leert. Doorbreek het oude en durf nieuwe dingen te doen. Kies dingen uit die belangrijk voor je zijn en werk daar hard aan en doe de rest gewoon.

Perfectie
Perfectie werkt verlammend. Doe niet altijd je best, doe het gewoon. Perfectie veroorzaakt een grote mate van immobiliteit want het is geen menselijk begrip. Het wordt niet door jezelf opgelegd maar door de verwachting van anderen.

Verantwoordelijkheid
Overdreven verantwoordelijkheid werkt belemmerend. Je verhoogt je eigen normen om te voldoen aan wat anderen van je verwachten. Verantwoordelijkheid voelen is goed, maar niet te koste van jezelf, maar voor jezelf en je directe omgeving. Neem alleen die verantwoordelijkheid op je waar je echt verantwoordelijk voor bent.

Loyaliteit
Loyaliteit naar je werk is goed maar niet in het absurde. Er zijn mensen die alles doen voor hun werk uit loyaliteit. Je bent de werkgever niets schuldig, het is eerder anders om. Je krijgt een salaris voor de inzet van je energie. Mensen met een te grote loyaliteit, accepteren teveel.

Controle
Moeten is ongezond als het gezond en effectief gedrag in de weg staat.
Interne controle is belangrijk en staat haaks op externe controle. Je moet vanuit jezelf en voor jezelf dingen doen of laten. Niet de schuld bij een ander neerleggen.
Heldenverering is het slechtste wat je kunt doen, maatstaven en gedrag van een ander overnemen. Ophouden met goed/verkeerd is van groot belang. Ertussenin getuigt van geluk en intelligentie. Bij het nemen van een beslissing goed/verkeerd uitsluiten, het maakt een beslissing dan veel eenvoudiger. Neem als basis "anders" en overzie de voordelen en gevolgen. Hoe je jezelf in de hand houdt na een willekeurige beslissing is een goede barometer voor je persoonlijke actuele effectiviteit. Geen keuze op basis van "moeten" extern gericht of op basis van goed/verkeerd. Moeten levert altijd spanning op.