Wat is psychotherapie?

Dit is een behandelmethode die wordt toegepast als mensen psychische klachten of problemen hebben. Psychotherapie is gebaseerd op het feit dat gesprekken met een cliënt en de verdere behandeling op termijn helpen om de klachten van de cliënt minder te laten worden of bij voorkeur op te heffen. Gesprekken zijn van belang omdat hierdoor duidelijk wordt hoe de cliënt de klachten ervaart, hoe lang deze duren en eventueel waardoor deze klachten worden veroorzaakt. De psychotherapeut zal met de cliënt de therapiemethode bespreken, die gebruikt wordt om de klachten aan te pakken en daarnaast ook de duur en de kosten van de therapie.
Hieraan gaat vooraf: een intake-gesprek, inventarisatie van de klachten (eventueel psychologische testen) en een voorlopige diagnose. Hierna is het ook mogelijk dat de psychotherapeut de cliënt verwijst naar een andere hulpverlener, die beter toegerust is om de klachten en problemen van de cliënt te behandelen.
De reden waarom mensen een psychotherapeut raadplegen zijn zeer verschillend en vaak erg persoonsgebonden. Voorbeelden van psychische problemen zijn angsten, fobieën, depressies dwanghandelingen, verslavingen maar tegenwoordig ook vaak problemen met de partner, stress door werk, ernstige moeheid of gevoelens van lusteloosheid.
Er zijn zeer veel verschillende vormen van psychotherapie. Deze therapievormen en methoden zijn in de laatste eeuw ontwikkeld en hebben allemaal hun eigen voor en nadelen en zijn soms cliëntgebonden toepasbaar. Maar soms ook toegesneden op therapie met meerdere personen zoals relatietherapie, groepstherapie en gezinstherapie.
Veel psychotherapeuten werken vaak vanuit een bepaalde 'school' en volgens een bepaalde methode zoals psychoanalyse, cliëntgerichte therapie of gedragstherapie. Men ziet echter in het laatste decennium dat steeds meer psychotherapeuten eclectisch werken. Dat wil zeggen de psychotherapeut past de psychotherapie toe, of delen daarvan die het best aansluiten bij de belevingswereld en klachten van de cliënt. Of het voor iemand op een bepaald moment nodig is om in psychotherapie te gaan is moeilijk te zeggen en hangt sterk af van iemands eigen ervaring, klachten, omgeving maar ook van de voorlichting en de materiële draagkracht. Vaak is de huisarts de aangewezen persoon om advies te vragen, omdat deze vaak het beste op de hoogte is van iemands klachten, levenssituatie en ziektegeschiedenis.

Tegenwoordig wordt de mens gezien als een biopsychosociale eenheid, waarbij het biologische (het lichaam) niet los te koppelen is van de geest (psyche) en de sociale omgeving. Psychotherapeutische behandeling van één van deze eenheden heeft gevolgen voor elke van de andere eenheden. Zo kan het voorschrijven van medicamenten (biologisch substraat) ertoe leiden dat een cliënt minder somber en in zichzelf gekeerd is, waardoor het zelfvertrouwen van de cliënt weer toeneemt (psychologisch substraat) en uiteindelijk werkhervatting volgt (sociaal substraat). Dit laatste verhoogt weer het gevoel van eigenwaarde (psychologisch substraat) enzovoort.
Dit voorgaande is voor de huidige psychotherapeutische behandeling van groot belang. Ook al mag een psychotherapeut in Nederland geen medicijnen voorschrijven, de realiteit is dat veel cliënten, die in psychotherapeutische behandeling komen reeds korte of langere tijd medicijnen gebruiken, die van invloed zijn op de psyche; we noemen dit de zogenaamde psychotrope medicijnen. Deze medicijnen zijn dan voorgeschreven door een huisarts of psychiater. Daarnaast worden psychotherapeuten in het contact met hun cliënt al snel geconfronteerd met de sociale situatie waarin de cliënt zich bevindt zowel privé als op zijn werk. Psychotherapie kan daarom nooit los worden gezien van deze biopsychosociale condities waarin de cliënt zich bevindt, voordat hij contact opneemt met een psychotherapeut.
De van ouds vooral schoolgerichte opsomming van psychotherapievormen voldoet steeds minder. Een opsomming van therapievormen heeft het gevaar dat historische en schoolgebonden criteria een belangrijkere rol gaan spelen dan waar het op de eerste plaats omgaat: namelijk mensen met psychische problemen zo goed mogelijk te helpen.
We kunnende de volgende psychotherapeutische behandelvormen onderscheiden:
1. Biologische therapieën
2. Gedragstherapie
3. Cognitieve therapie
4. Psychoanalytische psychotherapie
5. Cliëntgerichte psychotherapie
6. Systeemtherapie
7. Eclectische behandelingen
8. Crisisinterventie

Plaatsing met goedkeuring van CCGT